نمايندگى ولى فقيه سپاه پاسداران انقلاب اسلامى

73

اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى ( فارسى )

« لا سَبَقَ الّا فى نَضْلٍ اوْ خُفٍّ اوْ حافِرٍ » « 1 » مسابقه جايز نيست ، مگر در تيراندازى يا شتر دوانى يا اسب دوانى . البته منظور مسابقه‌اى است كه در آن برد و باخت مطرح است . رسول خدا ( ص ) فرمود : « عَلِّمُوا اوْلادَكُمُ السَّباحَةَ وَ الرِّمايَة » « 2 » به فرزندانتان شنا و تير اندازى را بياموزيد . سَبْى سَبْى به معنى اسيرگرفتن و نيز بمعنى مَسْبى [ / اسير ] آمده است . جمع آن سُبّى مىباشد . سَبّى نيز به معنى مرد و زن اسير است . چنان كه در مورد زن اسير سبيّه نيز آمده است . جمع سبى و سبيه ، سبايا است . گفته شده كه غالبا لفظ اسير در مورد مردان و سبى و سبايا در مورد زنان ( وكودكان ) استعمال مىشود . « 3 » حكم سبايا را در كلمهء اسير و ذرارى ببينيد . سَرِيَّه سريّه به فتح سين وكسر راء بر وزن فعليه به دسته‌اى از لشگر گفته مىشود كه تعداد نفراتش ازپنج تا چهار صد نفر متغير مىباشد . جمع آن سرايا و سرايات است . سريّه به معنى گزيده ، افراد انتخاب شده ، انجام كار محرمانه ، سير شبانه و شيئى نفيس نيز آمده‌است . « 4 » در اصطلاح ، سريّه فقط به جنگهايى گفته مىشود كه پيامبراسلام خود در آن حضور

--> ( 1 ) - وسائل الشيعه ، ج 12 ، ص 347 . ( 2 ) - ر . ك . شرايع‌الاسلام ، ج 2 ، ص 235 ؛ شرح لمعه ، ج 2 ، ص 22 ؛ و رياض‌المسائل ، ج 2 ، كتاب سبق و رمايه . ( 3 ) - المنجد ، لسان العرب ؛ و نهايه ابن اثير . ( 4 ) - سفينة البحار ، ص 617 ، كلمه سرّى .